Categories
Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 3 Pentadbiran Negeri-Negeri Melayu Bersekutu

Kekayaan Hasil Bumi di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang

1) Kekayaan Bijih Timah
a) Perlombongan abad 15
– perlombongon bijih timah diusahakan orang Melayu di lembah sungai
– orang Melayu melombong bijih timah untuk kegunaan tempatan dan diperdagangkan
– perdagangan bijih timah dijalankan di bawah pengawasan pembesar Melayu sebagai pemilik lombong yang membekalkan semua keperluan perbelanjaan
– Pembesar Melayu memperoleh kawasan pegangan melalui surat tauliah daripada sultan
– Sultan menerima bahagiannya daripada hasil pedagangan bijih timah

b) Perlombongan abad 16 hingga 17
sj t3b3 1
Lokasi
– Perak terkenal dengan hasil bijih timah sejak zaman Kesultanan Perak
– tertumpu di sepanjanga Sungai Perak dan anak sungai di daerah sekitar Kuala Kangsar dan Kelian Intan
– Tahun 1616: bijih timah dilombong di Manjung dan Beruas
– Perak merupakan pelabuhan utama menghasilkan bijih timah dan sering dikunjungi pedagang
– Kekayaan dan kemakmurah Perak menyebabkan Achen meletakkan Perak sebagai negeri naungannya
– Perak menggunakan bijih timah sebagai bahan bernilai untuk mendapatkan pelindungan Portugis di Melaka bagi membebaskan Perak dari naungan Achen

c) Perlombongan abad 18
Perak
– pertengahan abad 18 bijih timah dikeluarkan oleh pelombong kecil Melayu di kawasan Larut
– Sultan Perak, Paduka Seri Sultan Muzaffar Shah memeterai perjanjian menjual bijih timbah dengan Belanda di Melaka
– akhir abad 18, pengeluaran bijih timah merosot akibat aktiviti penyeludupan kepada pedagang British di Pulau Pinang melalui Sungai Kurau

Selangor
– kekayaan bijih timah di Kuala Selangor menarik ramai pedagang luar ke Kuala Selangor
– Tahun 1790. Sultan Ibrahim dan Belanda menandatangani perjanjian penjualan hasil timah antara Selangor dengan Belanda

d) Perlombongan abad 19
sj t3b3 2
Larut
– perlombongan bijih timah di Perak mencapai tahap penting pada tahun 1840, hasil penemuan bijih timah di Larut
– Pembesar Melayu Long Jaafar dan anaknya Ngah Ibrahim telah memajukan perlombongan bijih timah di Kliar Paun dan Klian Baru dengan membawa masuk pelombong Cina
– Ngah Ibrahim menjadikan Kuala Sepetang sebagai pelabuhan untuk mengangkut bijih timah dari Perak ke Pulau Pinang

Lembah Kinta
– pada akhir abad 19, Lembah Kinta muncul sebagai pengeluar utama bijih timah dunia
– perkembangan kegiatan pelrombongan bijih timah menyebabkan kemunculan bandar Gopeng, Ipoh, Batu Gajah dan Kampar
– Pada 1870, Sultan Ismail mengusaha dan memajukan kawasan perlombongan baru di Lembah Kinta yang menyebabkan kemunculan bandar Papan dan Pangkalah Peguh.

sj t3b3 3
Jugra
– Sultan Abdul Samad (1857-1898) menajadikan Jugra di daerah Langat sebagai pusat pentadbiran Kesultanan Selangor
– Jugra memainkan peranan penting sebelum pusat pentadbiran kerajaan berpindah ke Klang
– menjadi pusat pengutipan cukai bijih timah yang dibawa keluar melalui Sungai Langat untuk di bawa ke pelabuhan Melaka

Kuala Lumpur
– Tahun 1860, Kuala Lumpur menjadi pusat pengeluaran bijih timah yang penting d Selangor
– bijih timah berjaya dilombong di Ampang, Kuala sungai yang menjadi pertemuan di antara Sungai Klang dan Sungai Lumpur dijadikan pangkalan untuk mengangkut bijih timah
– kejayaan tersebut mendorong ramai orang Melayu dan Cina mendirikan petempatan di situ lalu membentuk bandar Kuala Lumpur

Lukut
– wilayah Kesultanan Selangor. Perlombongan bijih timah mula diusahakan oleh Raja Busu dengan membawa masuk pelombong Cina
– Tahun 1830: selepas kemangkatan Raja Busu, Raja Jumaat berjaya menjadikan Lukut sebagai pusat perdagangan bijih timah yag terkenal
– Tahun 1880: Lukut diserahkan kepada daerah Sungai Ujong, Negei Sembilan melalui rundingan antara Sultan Selangor dan pemerintah Sungai Ujong
– Kajang, Semenyih dan Beranang yang sebelumnya di dalam kawasan Sungai Ujong menjadi sebahagian daripada wilayan Kesultanan Selangor

Kekayaan Hasil Emas
sj t3b3 4
Lokasi perlombongan Emas di Pahang
– perlombongan emas telah dilakukan di Hulu Pahang
– kawasan penting perlombongan ialah Raub, Tui, Tersang, Selinsing, Penjom, Kechau dan Hulu Dong

sj t3b3 5

a) Abad 16 dan 17
– dijalankan oleh orang Melayu, orang Asli dan orang Minangkabau
– menggunakan kaeadh mendulang dan melampan

b) Abad 18
– kekayaan emas menarik kehadiran orang Cina dari Kelantan, Perak dan Negeri Sembilan
– menggunakan kaedah melampan

c) Abad 19
– Sultan Ahmad memberikan konsesi kepada orang Eropah untuk memajukan kegiatan perlombongan di Pahang
– Pelombongan Eropah menggunakan kaedah lombong dedah dan bawah tanah

Peluasan Kuasa British
Strategi British meluaskan kuasa

1) Manipulasi
Perak
a) Perang Larut 1861-1874
– Tengku Menteri Ngah Ibrahim membawa masuk ramai pelombong Cina memajukan pelombongan bijih timah di Larut
– pergaduhan pelombong Cina antara Ghee Hin dengan Hai San untuk mempertahankan hak dan kepentingan masing-masing menyebabkan tercetusnya Perang Larut
– Peperangan ini berlarutan di Larut sehingga menjejaskan pedagangan bijih timah di Negeri Selat
– Golongan pelabur Eropah dan pedagang Negeri Selat memintah British campur tangan untuk melindungi pelaburan mereka dalam pelrombongan bijih timah

b) Perebutan Takhtan Kesultanan Perak
– Perak mengamalkan sistem penggiliran dalam pewarisan takhta Kesultanan Perak yang diasaskan pada awal tahun 1820
– mengikut sistem ini, bakal raja harus melalui 3 jawatan (Raja Di Hilir, Raja Bendahara, Raja Muda), sebelum berhak ditabalkan sebagai Sultan
– akhir abad 19 berlaku krisis dalam kalangan kerabat diraja Perak berkaitan sistem pewarisan takhta dalam Kesultanan Perak.

i) Pertabalan Sultan Ismail – selepas mangkat Sultan Ali, Raja Ismail dilantik sebagai sultan
ii) Bantahan Raja Yusuf – menuntut haknya sebagai Sultan setelah sekian lama diketepikan
iii) Tuntutan Raja Abdullah menuntut kembali haknya sebagai sultan akibat masalah kewangan dan desakan golongan pelabur Eropah dan Cina

Selangor
– Ketika pemerintahan Sultan Abdul Samad (1857-1898), tercetus petelingkahan dalam kalangan kerabat diraja Selangor yang menyebabkan berlakunya Perang Klang
– British campur tangan dalam pertelingkahan untuk meluaskan pengaruh di Selangor

i) Raja Abdullah bin Raja Jaafar
– memperoleh hak mentadbir daerah Klang daripada Sultan Abdul Samad
– berjaya memajukan daerah Klang sebagai pusat pengeluaran bijih timah dengan pembukaan lombong di sekitar Ampang dan Kuala Lumpur
– disokong oleh kumpulan Hai San

ii) Raja Mahadi bin Raja Sulaiman
– Putera Raja Sulaiman yang mentadbir Klang sebelum diserahkan kepada Raja Abdullah
– kemajuan pelrombongan bijih timah di daerah Klang mendorong Raja Mahadi menuntut hak ke atas daerah tersebut yang penah diletakkan di bawah kekuasaan ayahnya
– disokong oleh kumpulan Ghee Hin

Sungai Ujong, Negeri Sembilan
i) kepentingan Sungai Linggi
– laluan penting menghubungkan daerah Sungai Ujong dengan kawasan sekitarnya
– penguasaan ke atas Sungai Linggi membolehkan pembesar mendapat hak memungut cukai terhadap pedagang yang membawa keluar bijih timah melalui sungai tersebut untuk dibawa ke pelabuhan Melaka

ii) Persaingan pembesar memungut cukai di Sungai Linggi
– Dato Kelana, Dato Syahbandar dan Dato Muda Linggi bersaing mengawal pungutan cukai di Sungai Linggi
– Namun persengketan mereka dimanipulasi oleh British
– melalui bantuan ketenteraan kepada Dato Kelana untuk mengalahkan Dato Syahbandar, British memperoleh hak memungut cukai di Sungai Linggi
– akibat perbalahan tersebut telah menjejaskan kegiatan perdagangan di Negeri Selat

2) Desakan dan paksaan kepada Raja-raja Melayu menerima perlindungan British

Selangor
– British tidak berjaya memujuk Sultan Abdul Samad menerima pelindungan British, maka mereka terus mencari alasan untuk meletakkan Selangor di bawah pengaruhnya bagi menguasai kekayaan bijih timah di Selangor
– British mendapat alasan untuk mendesak Sultan Selangor menerima pelindungan British apabila berlaku peristiwa menggugat aktiviti perdagangan.

i) Rompakan Kapal Dagang British
– Tahun 1873: kapal dagang British dalam pelayaran dari Pulau Pinang ke Melaka dirompak bedekatan perairan Kuala Langat

ii) Serangan Rumah Api
– Tahun 1874: berlaku serangan terhadap rumah api di Tanjung Rachado

Pahang
– Tahun 1887: British mendapatkan bantuan Sultan Abu Bakar dari Johor untuk memujuk Sultan Pahang menerima seorang wakil British di Pahang
– Tahun 1888: British memperoleh peluang untuk mendesak dan memaksa Sultan Pahang menerima perlindungan British apabila berlaku kematian seorang lelaki berbangsa Cina Goh Hui yang ditikam di pekarangan istanan
– British mendakwa bahawa Goh Hui ialah rakyat British dan Sultan diminta bertanggungjawab atas kematian rakyat tersebut
– Sultan Pahang dipaksa menerima perlindungan British edngan alasan Sultan tidak mampu mewujudkan keadilan dan ketenteraman awam.

3) Menandatangani perjanjian dengan pemerintah tempatan

a) Perjanjian Pangkor 1874
– Andrew Clark Gabenor Negeri Selat bertindak memanggil ketua kumpulah Ghee Hin dan Hai San untuk menamatkan perselisihan faham antara mereka
– Pembesar Melayu dipanggil untuk berunding di Pulau Pangkor bagi menamatkan perselisihan di Perak

Syarat:
i) Raja Abdullah diiktiraf sebagai Sultan Perak
ii) Raja Ismail dibenarkan memakai gelaran Sultan Muda dan diberikan sebuah jajahan kecil untuk ditadbir
iii) Sultan menerima seorang Residen British. Nasihatnya mesti diminta dan dipatuhi dalam semua urusan pentadbiran kecuali berkaitan agama Islam dan adat Melayu
iv) Ngah Ibrahim diakui sebagai Orang Kaya Menteri Larut dan menerima seorang Penolong Residen
v) British berkuasa penuh ke atas pungutan cukai di Perak

b) Perjanjian British-Sungai Ujong 1874
Syarat:
i) Dato Kelana diiktiraf sebagai pemerintah Sungai Ujong
ii) British mempunyai kuasa penuh memungut cukai di Sungai Linggi

c) Perjanjian British-Selangor 1875
Syarat:
i) British membantu Sultan memerintah negeri
ii) British menghantar J.G. Davidson menetap di KLang dan Frank Swettenham menetap di Langat untuk membantu pentadbiran Selangor

d) Perjanjian British-Pahang 1887
Syarat:
i) British menempatkan seorang wakil yang mempunyai kuasa seperti pegawai konsul di Pahang
ii) British betanggungjawab menjaga keamanan Pahang
iii) Pahang tidak membenarkan membuat perjanjian dengan kerajaan asing tanpa kebenaran British

e) Perjanjian British-Negeri Sembilan 1895
– Yam Tuan Besar Sri Menanti bersama dengan Undang Johol, Sungai Ujong, Jelebu, Rembau dan Tampin dengan ini secara berasingan meletakkan diri mereka dan Luak mereka di bawah naungan Kerajaan British

Sistem Residen
Peranan
i) menasihati Raja-raja Melayu dalam semua hal ehwal pentadbiran kecuali berkaitan agama Islam dan adat Melayu
ii) Semua nasihat hendaklah diikuti dan dipatuhi

Pelaksanaan Sistem Residen
Ciri-ciri
i) kedudukan sultan dan pembesar negeri dikekalkan
ii) nasihat British mesti diterima dan Sultan tidak lagi boleh membuat undang-undang seperti sebelumnya
iii) Sultan dan pembesar kehilangan kuasa dalam pentadbiran dan pungutan cukai
iv) Residen mengambil alih pentadbiran pada peringkat pembesar-pembesar dan negeri. Peranan pembesar digantikan oleh pegawai-pegawai British
v) Jabatan dan sistem bercorak Barat digunakan bagi menggantikan sistem pentadbiran tradisional

Pembentukan Negeri Melayu Bersekutu
Ciri-ciri
i) Gabungan Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang yang membentuk sebuah persekutuan
ii) Residen Jeneral sebagai ketua pentadbiran kerajaan persekutuan
iii) Raja-raja Melayu menerima nasihat Residen Jeneral dalam semua perkara kecuali yang berkaitan agama Islam dan adat Melayu
iv) Kuala Lumpur menjadi pusat pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu
v) Negeri-negeri Melayu Bersekutu juga dikenali sebagai Persekutuan 1896

Faktor Pembentukan
i) Mengatasi kelemahan sistem Residen
– Residen tidak diberikan garis panduan yang jelas untuk melaksanakan tugas
– Residen menjadi semakin berkuasa dalam Majlis Mesyuarat Negeri
– Raja dan pembesar Melayu tidak berpuas hati kerana kehilangan kuasa dalam pentadbiran dan pungutan cukai

ii) Menyeragamkan Pentadbiran
– Pantadbiran di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang tidak seragam kerana mempunyai undang-undang sendiri
– Kemajuan ekonomi antara negeri tidak seimbang
– British memerlukan pentadbiran yang cekap dan seragam bagi memudahkan eksploitasi ekonomi

iii) Menjamin keselamatan negeri
– Penggabungan membolehkan Negeri-negeri Melayu Bersekutu mempunyai pasukan keselamatan sendiri
– menjaga keamanan tanpa mengharapkan bantuan luar

iv) Menangani masalah kewangan Pahang
– gabungan negeri-negeri Melayu yang kaya
– Perak, Selangor, Negeri Sembilan dapat membantu mengurangkan beban kewangan negeri Pahang

Pentadbiran Negeri Melayu Bersekutu

Majlis Mesyuarat Negeri
– ditubuhkan selepas British berjaya campur tangan dalam pentadbiran negeri Melayu
– Majlis ini dipengerusikan oleh Raja Melayu dan berperanan menggubal undang-undang serta membantu pentadbiran negeri.

Struktur Pentadbiran
i) Pesuruhjaya Tinggi British
ii) Residen Jeneral
iii) Majlis mesyuarat
– Negeri Perak
– Negeri Selangor
– Negeri Sembilan
– Negeri Pahang

Majlis Mesyuarat Persekutuan
i) Pesuruhjaya Tinggi British
ii) Residen Jeneral
iii) 4 orang Raja Melayu, 4 orang Residen, 4 ahli tidak rasmi (3 Eropah, 1 Cina)

Pembentukan Durbar
– untuk mendapatkan sokongan Raja-raja Melayu terhadap Negeri-negeri Melayu Bersekutu.
Ahli-ahli Durbar
i) Pesuruhjaya Tinggi British
ii) Raja-raja Melayu
iii) Residen Jeneral
iv) Residen British

Kuiz Sejarah Bab 3: Klik Sini
Sejarah Tingkatan 3 Bab 3:
Nota Sejarah: Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 1

Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 2

Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 3

Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 4

Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 5

Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 6

Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 7

Sejarah Tingkatan 3

Sejarah Tingkatan 3 Bab 8

Hadis

Mimpi Yang Baik

Hadis

Kelebihan Mempelajari Al-Quran

Hadis

Adat Memberi Salam

Hadis

Nasihat Dari Rasulullah SAW

Rencana Sign Of Time

Gog And Magog

Rencana Sign Of Time

Usury

Hadis Rencana

Antara Kebajikan Dan Dosa

Berita Rencana

Kementerian Pendidikan Malaysia Teliti Cadangan Tempatkan Calon SPM, STPM Di Asrama

Hadis

Komunikasi Yang Baik

Sign Of Time

One Eye

Sign Of Time

Ten Sign Of Last Hour

Hadis

Mengeratkan Silaturrahim

Berita

Virus G4 EA H1N1 Ditemui Di China

Hadis

Mencari Rezeki Yang Halal

Berita

Majlis Akad Nikah Boleh Dihadiri 250 Tetamu – Ismail Sabri

Berita

SPM Bermula Pada 6 Januari 2021

Berita

Cuti Akhir Tahun Persekolahan 2020 Dipendekkan

Eschatology

Mata Wang Dunia 2020

Hadis

Jauhi Sifat Takbur

Hadis

Kelebihan Solat Jenazah